PAWARTA

 

PAWARTA 

Pawarta yaiku informasi anyar utawa informasi ngenani sawijining prastawa kang dumadi, diwartakake lumantar wujud cetak, siaran, internet, utawa saka pirembugan marang wong liya utawa pamireng. Sawijining informasi kang karacik sajroning pawarta padatan ngandhut informasi kang wigati (penting). Informasi sing wigati mau sinebut pokok informasi. Kaidah kebasaan ana ing berita kaidah kang kudu ana yaiku teks kudu disajekne aktual lan sifate umum. Ana ing pawarta ana pokok-pokok isi kang kudu dilapurake, yaiku kanthhi mangsuli pitakon, apa, sapa, ing ngendi, kapan, genea, utawa kenangapa lan kepriye.kang sinebut 5w + 1 H.

1.      What (apa), ateges masalah utawa bab kang didadekake pawarta

2.      When (kapan), wektu prastawa iku kadadean

3.      Where (ing ngendi), ateges papan panggonan kadadean prastawa

4.      Why ( kenangapa), sebab prastawa mau kedadean

5.      How ( Kepriye, pira), yaiku proses kedadean prastawa.

 

Perangan pawarta

Perangan pawarta ing antarane yaiku:

-        Headline (judul/irah-irahan)

Headline yaiku irah-irahan kang gunane kanggo: (1) nggampangake pamaca ngreteni pawarta kang bakal diwaca, (2) nuduhake pawarta kang dianggep wigati kanthi werna-werna aksara utawa gambar.

-        Deadline (batas wektu)

Ancas deadline yaiku nuduhake papan kedadeyan lan jeneng media massa. Mula perangan iki nyebut jeneng media massa, papan, lan tanggal kedadeyan.

-        Lead (teras pawarta)

Lead biyasane katulis ing wiwitan pawartaling paragraf kapbisan. Bab iku tinulis amarga minangka perangan kang wigati saka pawarta, kang nemtokake saripati pawarta, lan nggambarake sakabehe pawarta

-        Body language (surasane pawarta, bahasa tubuh)

Surasane nyritakake prastawa kang diwartakake kanthi basa kang cekak, aos, lan cetha. Kanthi mangkono body language minangka pangembange pawarta.

 

Sifat pawarta

a.  Aktual (anyar). Bab-bab kang anyar luwih becik tinimbang pawarta lawas.

b.  Jarak (adoh/cedhak). Pamaos luwih nggatekake tumrap prastawa kang dumadi ing sakiwa tengene tinimbang pawarta saka papan liyane.

c.  Penting. Sawijining bab bakal dadi pawarta yen dianggep perangan kang penting,amarga bisa ngendhaleni panguripan ing bebrayan agung,

d.  Akibat. Sawijining bab dadi pawarta yen ndadekake ngowahi kahanan.

e.  Congkrah/konflik. Pamaos luwih seneng nyetitekake pawarta kang surasane cecongkrahan

f.   Tintrim (ketegangan). Tuladhane: nalika nulungi wong ing kacilakan.

g.  Kemajuwane inovasi utawa owah-owahan teknologi. Pawarta kang kekinian luwih narik kawigaten pamaose.

h.  Emosi, sawenehe pawarta yen diwartakake bisa ndadekake nesu, susah, tangis, gela. Tuladha: nemokake bayi ing pawuhan.

i.    Humor, gawe sengsem, mesem, lan guyu.

 

Nilai pawarta

Ora saben pawarta iku bisa diwartaake utawa "layak muat". Supaya bis a diwartakake, pawarta iku kudu duwe karakteristik utawa nilai berita. Nilai berita iku digunakake kanggo ngukur sawijining pawarta iku trep diwartakake utawa ora. Sansaya becik lan trep nilai kang kamot bakal luwih patut diwartakake. Kosok balene yen nilai kang kamot iku ora trep, tegese pawarta iku ora layak diwartakake. Ngenani nilai pawarta, ana pangerten kang ngandharake patang nilai pawarta

(Syamsul M. Romli), yaiku:

a.  cepet, yaiku aktual lan pas wektune. Pawarta iku sabisa-bisane ngandharake sawijining bab/prastawa kang anyar.

b.  nyata yaiku informasi babagan sawijining fakta kang dumadi saka kedadeyan nyata, panemu, lan pratelan sumber pawarta.

c.  penting, yaiku sesambungan karo wong akeh.

d.  menarik, yaiku bisa narik kawigatene para pamiyarsane. Saliyane iku, nilai pawarta bisa disemak saka papan kedadeyane, bisa ngowahi panemu utawa pola pikir, ngemot tokoh-tokoh penting, prastawa kang ngedab-edabi, nggugah rasa, lan anyar

 

Etika nulis pawarta

a.  Objektif

Ing babagan iki panulis ora kena martakake pawarta dikantheni kepentingan pribadhi lan sponsor. Pawarta kang tinulis kudu adhedhasar fakta utawa data kang sanyatane dumadi.

b.  Cover both side

Pawarta iku kudu imbang aja abot sisih, luwih-luwih nyebutake pihak-pihak kang ana sesambungan langsung karo pawarta kasebut.

 

Teknik nulis pawarta (tahap)

a.       Pengorganisasian/nglumpukake fakta utawa data. Dara ing kene bisa awujud wawancara (wawan rembug), kedadeyan langsung, utawa data-data tinulis.

b.      Nemtokake teras berita (lead).

c.       Milih tembung-tembung kang jumbuh karo pawarta, nggunakake alur kang runtut aja molak-malik utawa dienjah- enjah/dilompati supaya ora mbingungake pamiyarsane.

d.      Ngawiti nulis kanthi jenjem lan temenan.

 

1.      Teknik Membaca berita Berbahasa Jawa (Pawarta)

a.       Wicara, yaiku anggone micara nalika macakake pawarta ora oleh seru banget utawa alon banget. Kudu nggatekake artikulasi.

b.      Wiraga, wong kang lagi maca pawarta awake kudu jejeg, ora oleh ndingkluk utawa tegang, uga tangane kang sisih kiwa ana ing ngarep lan tangan tengene ing mburi. Utawa diarani ngapurancang.

c.       Wirama, menawa maca pawarta kudu nggatekake intonasi utawa lagu ukara, jeda lan irama, ora entok cepet banget uatawa alon banget.

d. Wirasa, nalika maca pawarta kudu nggatekake wirasa utawa kaya kepiye rasane maca pawarta kang duweni bab tertampu, ora oleh maca pawarta lelayu kanthi guyon.

Tuladha Pawarta:

Narendra Ngrebut Medali Perunggu Olimpiade Matematika Internasional

 

            Kanthi sinau kang ajeg lan bisa ngatur wektu antarane sinau lan dolanan (bermain) sarta kairing donga sawise sinau lan sawise nindakake pangibadahan, Narendra bisa methik asile kang cukup nyenengake tumrap dhirine lan keluwargane sarta masarakat lan negarane.

            Narendra Erwin Ardana siswa kelas IA SD Negeri Dodean 1, Sidoluhur Godean, Sleman, DIY kang durung suwe iki kasil ngrengkuh presatasi kang cukup nyenengake tekan tingkat Internasional ana ing Olimpiade Matematika Tahun 2018 ing Thailand.

            Wali kelas IA Dra Jeminah kaampingi Kepala SD N Godean 1 Ngabidi, S.Pd nerangake sadurunge makili negara Indonesia, Narendra melu seleksi ing SD MUhammadiyah Sapen. Pungkasane Narendra putra pambarepe keluarga Bapak Erwin Endaryanto lan Ibu Ratna Mustika Sari kang pidalem ing dhusun Mladri, Margokaton, Sayegan, Sleman kasebut bisa kapilih makili Indonesia ana ing Internasional Matematika Olimpiade Final Round 2018 ing Thailand. Kegiyatane diadani 20 tekan 23 Februari 2018 ing Bangkok, Thailand.

            Ana ing acara kasebut Narendra kasil ngrebut medali perunggu. Dene wakil seka Indonesia kabeh ana 19 siswa. Nalika ditemoni Djaka Lodang Narendra cukup seneng banget karo prestasine kasebut. Sakawit dheweke mlebu siswa 19 sing makili Indonesia ana ing olimpiade matematika kasebut wis klebu presatasi kang cukup nyenengake. Kanyata dheweke malah bisa ngrebut medali perunggu, satemah bener-bener bisa nambahi pengalaman kang  banget migunani. Dheweke uga ngajak marang kanca-kancane supaya terus sinau kanthi ajeg lan bisa ngedum wektu kanthu becik. [Akh]

 

Sumber: Djaka Lodang. Rubrik Warta Ringkes: 44 (kol 1-2).