Materi Gamelan

 

TEKS EKSPOSISI GAMELAN 

Wacana eksposisi yaiku wacana kang njlentrehake utawa medharake sawijining bab kanggo pamaos. Supaya pamaos oleh informasi kang genep babagan sawijining objek, sabanjure pangreten pamaos bisa mundhak. Mula saka iku, karangan eksposisi asipat menehi ngreti, ngonceki, aweh pamrayoga (saran), utawa ngandharake sawijining bab. Panulisane iki bisa ditindakake lumantar sadhengah cara njlentrehake, ing antarane proses lan ilustrasi.

 

Bab kang dijlentrehake ing karangan/wacana eksposisi bisa awujud:

1.        Data faktual, yaiku sawijining kahanan kang kanyatan kedadeyane, ana, lan bisa asipat historis (bisa dicritakake kanthi cetha),

2.     Sawijining analisis utawa penapsiran objektif marang saprangkat fakta,

3.     Fakta ngenani pawongan kang gondhelan kenceng marang sawijining keyakinan.

 

Eksposisi kudu ngemot perangan-perangan kaya andharan iki:

1.     Njlentrehake panemu, gagasan, lan keyakinan:

2.         Mrelokake fakta kang dikuwatake utawa dicethakake kanthi angka, peta statistik, grafik, organigram, gambar, lan sapiturute,

3.     Mrelokake analisis lan sintesis nalika ngonceki bahan Ian fakta,

4.     Nggoleki sumber ide saka pangalaman, pangamatan, sikap, lan keyakinan.

 

Pathokan panulise eksposisi.

1.     Eksposisi mung ngupaya kanggo nyethakake utawa njlentrehake sawijining pokok prastawa/persoalan.

2.     Isi eskposisi ora duwe karep ngundang reaksi, ndayani sikap lan panemune pamaos.

3.     Gaya eksposisi kudu informatif lan ngyakinake.

4.     Basa eksposisi minangka basa pawarta tanpa rasa subjektif lan emosional.

5.       Ing eskposisi, fakta-fakta mung digunakake dadi piranti konkritisasi, maksude gawe rumusan lan kaidah kang dijlentrehake supaya tambah cetha (ora dadi bahan pambuktiane).

6.     Eksposisi ngupaya kanggo njembarake pamawas lan pangretene pawongan marang objek kang dirembug.

7.     Panulis eksposisi kudu ngreti prastawa kang diandharake.

8.     Panulis eksposisi kudu prigel nganalisis prastawa kanthi cetha lan konkret.

 

Kanggo nambahi wawasan lan pengerten babagan gamelan, ing ngisor iki bakal diandharake ngenani jinis lan perangane.

1.     Kendhang yaiku perangan gamelan kang cara nabuhe dikeplak ngango epek-epek (tlapak tangan). Perangan gamelan iki penting banget amarga minangka pengatur irama, kalamangsa uga minangka pambuka gendhing. Kendhang ginawe saka kayu kang dibolongi nganti tembus banjur bolongan iku ditutup nganggo kulit kewan, kayata sapi, kebo utawa wedhus. Jinising kendhang ing antarane: kedhang ketipung, kendhang ciblon, kendhang bem, lan sapiturute.

2.     Gambang yaiku piranti gamelan kang ginawe saka kayu blebekan. Umume ana pitulas nganti selikur blebek/wilah. Gambang kasusun jejer-jejer urut saka nada cendhek nganti tekan dhuwur dhewe. Piranti kang digunakake kanggo nabuh ana loro, kang dibuntel nganggo kain supaya ngasilake swara kang empuk wujude kaya ban kang disunduk sesisih. Piranti gamelan iki digunakake kanggo melodi utawa pangiringe.

3.     Perangan gamelan liyane yaiku rebab, suling, gong, bonang, saron, slenthem, siter, kenong, lan sapiturute.

 

Tuladha 1

Gamelan Minangka Pendidikan Karakter Bangsa

Gamelan minangka saperangan instrumen/piranti kang kamot ing seni karawitan, Karawitan kawitan saka tembung rawit kang ateges diri, alus, luwes, endah. Para pujangga kang ngrakit gamelan ora mung sakepenake anggone gawe nanging duwe karep kang luhur. Para leluhur ngrakit gamelan supaya kepenak dirasakake mula kanthi nggatekake laras. Imbanging laras ing gamelan nuduhake bisa ngatur imbanging rasa lan tumindak kang laras lan runtut. Bisa njaga cipta, rasa, karsa, lan tumindak. Sakabehing karep kasebut bisa ditonton saka terabuhan gamelan. Tuladhane nalika tetabuhan sanajan piranti kang ditabuh iku beda -beda nanging anggone nabuh ora sakepenake dhewe, manut kang ngatur irama, swasana gendhing, sarta nulad, lan nggatekake piranti gamelan liyane. Iku nuduhake lamun gamelan nalika ditabuh ora suk-esukan, dhisik-dhisikan, lan pengin menang dhewe. Kanthi mangkono, nulad saka tetabuhan gamelan bisa minangka dhasar mujudake karakter bangsa kang becik.

 

Tuladha 2

Gamelan kanggo Tamba Ati

Jaman iki sansaya maju. Pamikirane bebrayan ya tambah maju. Semono uga, ngenani ngrembakane  musik kang dadi kekaremane bebrayan, uga tambah akeh pilihane lan keblate menyang nagara-nagara maju. Dene musik-musik lokal lan tradhisional malah dikiwakake, mligine dening generasi mudha saiki. Ngendikane Bambang Suhendro, guru SMKN 8 Solo, apa kang kelakon iku sajane salah kaprah. Sebab, musik tradhisional saiki malah dadi golekane bangsa maju, contone gamelan. “Jroning gamelan, cara tabuhe nggunakake rasa lan ngamot rasa kang jero lan tandhes Sarta piwulang luhur. Gamelan bisa dadi tamba ati. Ing nagara modheren malah kanggo piranti terapi,” pratelane Bambang, nalika ditemoni sawetara wektu kapungkur.

(kapethik saka Solopos, 26 Februari 2011)

sumber gambar 

https://www.google.com/search?q=gamelan&tbm=isch&ved=2ahUKEwisgJackuTxAhXtkksFHUZMC-kQ2-cCegQIABAA&oq=gamelan&gs_lcp=CgNpbWcQAzIFCAAQsQMyBAgAEEMyAggAMgIIADIECAAQQzIECAAQQzIECAAQQzICCAAyAggAMgIIADoECAAQEzoICAAQBRAeEBM6CAgAEAgQHhATOgcIABCxAxBDUKyXDliMtA5gi7kOaABwAHgBgAH1C4gBqRySAQ0wLjEuNS0yLjEuMC4xmAEAoAEBqgELZ3dzLXdpei1pbWewAQDAAQE&sclient=img&ei=m6zvYOzGFe2lrtoPxpityA4&bih=627&biw=1326&client=opera&hs=mOu